Spis treści
Jedną z możliwych form uzupełniania płynów, mikroelementów, witamin, aminokwasów i innych substancji w organizmie, mogą być wlewy (infuzje) dożylne, inaczej zwane kroplówkami. Z jednej strony jest to alternatywa dla substancji podawanych doustnie, a z drugiej – nierzadko jedyna możliwa forma ich podawania. W jakich przypadkach są one pacjentom polecane? Tłumaczy to lek. Sylwia Kuźniarz-Rymarz, specjalista endokrynolog i lekarz chorób wewnętrznych Centrum Medycznego SafiMed z Zabierzowa.
Jeśli chodzi o witaminy i mikroelementy, dąży się do tego, aby możliwie jak najwięcej uzupełniać ich w formie doustnej, przyjmując je wraz z pokarmami, lekami czy suplementami. Czasem jednak, w szczególnych sytuacjach, jest to albo niemożliwe, albo niewystarczające. Właśnie wtedy dużą rolę odgrywają wlewy dożylne.
Kiedy i dla kogo są wlewy?
Nie bez powodu podawanie kroplówek w pierwszej kolejności kojarzy się ze szpitalami. To tutaj pacjenci otrzymują ich najczęściej, gdy nie są w stanie przyjąć niezbędnych płynów i mikroelementów doustnie. W niektórych sytuacjach taka forma przyjmowania substancji, choć możliwa, okazuje się niewystarczająca. Wtedy także wlewy dożylne mogą odgrywać bardzo istotną rolę.
Kroplówki podaje się jednak również w warunkach przychodni ambulatoryjnych czy prywatnych placówek medycznych, niekoniecznie pacjentom tuż po operacjach. – W pierwszej kolejności warto powiedzieć o osobach starszych, które w niewystarczającej ilości przyjmują płyny doustnie. W przypadku wielu seniorów jest to duży problem, więc kroplówki są wtedy wygodnym rozwiązaniem – tłumaczy lek. Sylwia Kuźniarz-Rymarz z CM SafiMed. – Permanentne odwodnienie może prowadzić do licznych problemów, takich jak: pogarszanie się funkcji nerek, obniżanie ciśnienia, ale i do niedoborów sodu, chlorku potasu i innych związków, których brak ma negatywne konsekwencje zdrowotne – mówi specjalistka.
Jednocześnie lekarka wskazuje drugą grupę pacjentów, dla których kroplówki mogą być szczególnie polecane. – To sportowcy, którzy podczas intensywnego wysiłku tracą dużo płynów i elektrolitów, przez co potrzebują dodatkowego wsparcia w postaci większej ilości witamin i mikroelementów. Dzięki kroplówkom mogą oni w szybki i skuteczny sposób uzupełniać powstające niedobory. Podobnie mają osoby zmagające się z przewlekłym zmęczeniem i wyczerpaniem spowodowanym przebytymi chorobami i leczeniem.
Jest to forma terapii wskazana zarówno w przypadku jednorazowego podania (jeśli ktoś przeszedł infekcję przewodu pokarmowego, w związku z czym w efekcie wymiotów czy biegunki jest odwodniony, ma niedobory sodu, chloru i potasu), jak również w stanach przewlekłych, kiedy wymagana jest powtarzalność zabiegów.
Dla kogo nie?
Jak widać, istnieją grupy pacjentów, którym dzięki infuzjom dożylnym można pomóc w sposób łatwy i szybki. Warto jednak mieć świadomość tego, że nie wszystkim osobom są one polecane. Dlatego niezwykle ważne jest, aby przed przepisaniem kroplówek pacjent został dokładnie przebadany i poddany szczegółowemu wywiadowi.
Jak mówi lek. Sylwia Kuźniarz-Rymarz, w pierwszej kolejności kroplówek nie powinno się przepisywać pacjentom chorującym kardiologicznie, mającym skłonność do powstawania obrzęków (a więc z tendencją do gromadzenia się płynów), z chorobą niedokrwienną czy niewydolnością serca. – Częstym składnikiem kroplówek jest chlorek sodu. Podawany w nadmiernych ilościach u pacjentów z niektórymi dolegliwościami może on nasilać objawy – właśnie u osób z niewydolnością serca. Wlewy kroplówkowe, oprócz wprowadzania do organizmu dużej ilości cennych składników, wiążą się też z podawaniem płynów, w związku z czym są one niewskazane również dla pacjentów ze schorzeniami nefrologicznymi, a więc chorobami nerek, które nie są w stanie przefiltrować nadmiernie dużej ilości płynów. Taka sytuacja mogłaby być bardzo niekorzystna – przestrzega lekarka.
Jakie substancje podaje się w kroplówce?
Zwłaszcza z perspektywy pacjentów, którzy decydują się na wlewy dożylne z własnej woli, interesujące jest też to, jakiego typu substancje najczęściej podawane są w ten sposób. Z reguły jest to roztwór chlorku sodu, a do tego magnez i wapń. Podawać można też glukozę i żelazo. W przypadku ostatniego wymienionego bezpieczniejsze jest jednak podawanie domięśniowe. W trakcie jednej procedury część podaje się dożylnie, poprzez wlew, część domięśniowo – w formie zastrzyku.
– Podobnie jest z witaminami z grupy B, w przypadku których preferowana jest domięśniowa forma podawania. Można wówczas łączyć ze sobą dwie procedury, część substancji podając w formie dożylnej, a część w postaci zastrzyku domięśniowego – w trakcie jednej wizyty pacjenta w placówce – tłumaczy lek. Sylwia Kuźniarz-Rymarz.
Procedura wlewów dożylnych jest całkowicie bezpieczna, oczywiście pod warunkiem zachowania właściwych środków ostrożności, a więc: po dokładnym zbadaniu i przeprowadzeniu szczegółowego wywiadu, w następstwie którego możliwe jest wykluczenie pacjentów, którym taka forma terapii nie powinna być przepisywana. Przed podjęciem decyzji o rozpoczęciu terapii, wskazane jest również przeprowadzenie badań laboratoryjnych, które udzielą precyzyjnych informacji o potrzebach organizmu konkretnego pacjenta.
